Skasowałeś ważne pliki? Jak je odzyskać — i czego absolutnie nie robić

W odzyskiwaniu danych obowiązuje brutalna zasada: im więcej robisz na własną rękę, tym mniej da się uratować. Ten poradnik pomoże Ci nie pogorszyć sytuacji — i realnie ocenić, kiedy pliki da się odzyskać samodzielnie, a kiedy potrzebna jest pomoc.

Najpierw: przestań używać tego dysku. Natychmiast

Skasowany plik nie znika fizycznie — system oznacza tylko jego miejsce jako wolne. Dopóki nic go nie nadpisze, da się go odzyskać. Ale każda minuta pracy — przeglądanie internetu, zapisywanie czegokolwiek, nawet samo działanie systemu — może nadpisać właśnie te sektory. Jeśli skasowałeś coś ważnego z dysku systemowego, najlepiej wyłącz komputer i działaj z innego urządzenia.

Sprawdź oczywiste miejsca — serio

• Kosz — a na pendrive'ach i dyskach sieciowych kosza nie ma, tam kasowanie jest od razu „na ostro".
• Historia plików / poprzednie wersje — kliknij folder prawym przyciskiem → „Przywróć poprzednie wersje". Działa, jeśli była włączona.
• Chmura — OneDrive, Dysk Google i Dropbox mają własne kosze, zwykle 30-dniowe. Sprawdź też folder „Ostatnie" w aplikacjach.

Programy do odzyskiwania — kiedy mają sens

Przy zwykłym skasowaniu lub szybkim formacie darmowe i płatne programy potrafią dużo. Dwie żelazne zasady: nie instaluj programu na dysku, z którego odzyskujesz (właśnie byś go nadpisał) i odzyskane pliki zapisuj na inny nośnik. Jeśli dane są cenne — zawodowe, firmowe, jedyne zdjęcia — rozważ, czy nie oddać sprawy od razu specjalistom: pierwsza próba jest zawsze najskuteczniejsza.

Dysk „prosi o sformatowanie", znika, klika

To już nie jest kasowanie — to problem z samym nośnikiem. Objawy takie jak klikanie, zgrzytanie, znikanie dysku z systemu, komunikat „musisz sformatować dysk przed użyciem" oznaczają jedno: odłącz nośnik i nie kombinuj. Zwłaszcza:

• Nie formatuj — nawet jeśli system nalega.
• Nie uruchamiaj chkdsk na uszkodzonym dysku — potrafi dokończyć dzieła zniszczenia.
• Nie otwieraj dysku — talerze są czułe na każdy pyłek; otwarcie poza laboratorium zwykle zamyka temat.
• Nie wierz w mity — mrożenie dysku w zamrażarce to przepis na skropliny na talerzach, nie na odzysk.

Ile to kosztuje i kiedy warto

Odzyskiwanie „logiczne" (skasowane pliki, format, uszkodzony system plików) jest stosunkowo niedrogie i często wykonalne od ręki, u klienta. Uszkodzenia fizyczne (elektronika, głowice) to wyższa półka cenowa i praca laboratoryjna — wtedy uczciwie powiemy, ile to kosztuje i czy wartość danych to uzasadnia. Diagnoza zawsze poprzedza wycenę, a Ty decydujesz.

Morał na przyszłość

Każda historia o utraconych danych kończy się tym samym wnioskiem: kopia zapasowa. Skonfigurujemy Ci automatyczny backup — taki, o którym nie trzeba pamiętać. Przeczytaj też nasz poradnik o kopiach zapasowych w małej firmie.